Tổng hợp các phương pháp diệt muỗi, đánh giá đèn muỗi, vợt, tinh dầu...

[k_min_gunny]

Bài được em tổng hợp từ kinh nghiệm cá nhân, phần kiến thức về các loại muỗi hỏi AI, cộng với chia sẻ từ hơn chục thớt trên voz và vài thớt trên OF

Em sẽ tách thành mấy post nhỏ cho các cụ mợ dễ theo dõi.

1. Ngăn ngừa muỗi:
Ngăn muỗi hoặc diệt muỗi lâu dài thì luôn tốt hơn là mấy cái xịt xịt, vợt vợt.

2 cách hiệu quả nhất là:

• Định kỳ pha thuốc diệt muỗi để xịt lên tường, vào các khe sau tủ, ngâm giặt mùng màn. Những loại thuốc này chỉ độc với SV máu lạnh (bao gồm cả cá) chứ không độc với người. Tuy nhiên thuốc Fendona có thể gây ngứa nhẹ. Hơn nữa pha hai loại thuốc thì sẽ hiệu quả hơn là chỉ dùng một mình Fendona.Comment 2019 từ OF: mua chai 100ml Permethrin 50ec của Map + Fendona 10sc 50ml về pha với 10l nước mà phun lên tường.Comment khác: Permethrin xịn thì có 500ml, nhưng Fendona xịn thì hình như không có 100ml. Theo tôi biết thì, xịn nhất là chai 1 lít, sau đó đến gói 10ml.
• Dùng rèm che muỗi: Tìm từ khóa rèm che muỗi / lưới chống muỗi sẽ ra được loại dán velcro và có từ tính, mỗi lần đi qua thì hai mép từ tính hút nhau và dính lại. Tiện hơn cửa lưới inox vì cửa lưới dễ bị quên đóng mỗi khi ra vào. Cửa lưới cũng có 3 loại: loại cuốn lên trên (phù hợp với cửa sổ), loại cửa xếp kéo sang 1 bên (phổ biến, dành cho cửa ra vào) hoặc loại mở hất ra hất vào như cánh cửa bình thường (cũ hơn).

2. Nhận xét các sản phẩm xua muỗi / diệt muỗi:

Vợt muỗi:
Những vấn đề thường gặp của vợt là: chai pin, hỏng tụ cao áp (khiến vợt phát tiếng kêu rè rè, muỗi bám vào chỉ bốc khói chứ không nổ), 3 lớp lưới vợt bị móp và chạm vào nhau, xác côn trùng còn lại dính mắc gây oxy hóa hay acid hóa lưới kim loại gì đó…

Giải pháp:

• giữ gìn khi sử dụng (tránh đập vợt vào các góc cạnh làm hỏng lớp lưới, vệ sinh thường xuyên làm sạch côn trùng dính vào, tránh giữ nút nguồn quá lâu theo kiểu vừa giữ vừa di di vợt để tìm muỗi)
• chọn loại vợt dùng pin lithium-ion (li-ion) hoặc tốt hơn nữa là loại có thể thay pin. Size pin là 18650.

Một số thương hiệu:

• Rạng Đông: mình đang dùng RD.02 thấy bền. Pin lithium dung lượng 500mAh, cán vợt tháo rời tạo thành đèn pin riêng đồng thời cũng là phích cắm hai chấu tròn cắm thẳng vào ổ điện. Hơi dài nhưng vẫn nhẹ dễ dùng. Model RD.03: nặng hơn, dùng ắc quy, cắm qua dây điện đi kèm rồi cắm vào ổ hai chấu tròn. Cái này hỏng khá nhanh nhưng chưa rõ lý do (có thể do chai pin hoặc mọi người nhà mình dùng đập nhiều không giữ gìn). Để thử vệ sinh lại xem.
• Sunhouse: mấy vợt Sunhouse trước đây mình mua ở siêu thị thì cực chán, hỏng nhanh. Hiện tại có model SHE-Pro11.W, là loại 2 trong 1 (kiêm đèn diệt muỗi) và có thể tháo rời pin, dung lượng 1200mAh. Nếu mua thì mua vì khả năng thay pin chứ không vì đèn.
• Weidasi: WD947 và WD957 được một vài người khen. Cũng là loại vợt kiêm đèn diệt muỗi. Nhưng quan trọng là pin sạc lithium dung lượng 1200mAh chứ không phải đèn.
• Comet: trước đây có model CP042 có thể tháo pin để thay nhưng giờ không bán nữa. Các model hiện tại không tháo rời pin. — Và mình cũng chưa sử dụng vợt Comet nào.
• Điện Quang, Xiaomi Mijia: chưa sử dụng.

Có nên dùng vợt 3-in-1 (vợt kiêm đèn diệt muỗi kiêm đèn ngủ)?
Không nên. Chức năng đèn diệt muỗi khả năng sẽ cho công suất yếu hơn đèn diệt muỗi chuyên dụng như Đại Sinh. Hơn nữa cắm sạc liên tục để làm đèn diệt muỗi khiến cán vợt nóng, mau hết pin…

 

[khuonglieu]

Đèn diệt muỗi / bắt muỗi
Nguyên tắc thu hút muỗi:dùng ánh sáng bước sóng 365nm, một số đèn có dải ánh sáng rộng hơn (365 - 420nm).

Thu hút muỗi bằng ánh sáng có hiệu quả không?Có, nhưng không phải với tất cả.

Có 3 Chi muỗi thường thường được nhắc đến trong các bài test đèn: muỗi Culex, muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét), và muỗi Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết và Zika). Trong đó, muỗi Culex là loài chuyên đốt đêm và lúc chập choạng, bị thu hút nhất bởi bước sóng ánh sáng mà đèn bắt muỗi hay dùng. 75 - 90% muỗi bắt được trong đèn là bọn này. Muỗi Anopheles cũng đốt đêm, nhưng có vẻ chúng không thích dải sóng này lắm nên tỷ lệ bắt được ít hơn. Một số nghiên cứu cho thấy dải ánh sáng lam/lục (trên 470nm) phù hợp với chúng hơn. Cuối cùng, muỗi Aedes là loài chuyên đốt ngày, còn buổi đêm chúng đi nghỉ

—> các loại đèn bật ban đêm gần như không bắt được bọn này.

Lưu ý nhỏ: nhiều loài muỗi đã thích nghi với ánh sáng công nghiệp nên chuyện đốt đêm/đốt ngày không hoàn toàn rạch ròi.

Nhớ công thức sau để biết sở thích của muỗi: CO2 (hấp dẫn từ xa, 50m) --> mùi trên da người (gần hơn, 5m) gồm acid lactic và các chất gây mùi khác --> nhiệt + quần áo tối màu (gần nữa, chủ yếu giúp muỗi xác định vị trí đậu cụ thể). Đây là 3 nhóm yếu tố khiến muỗi chủ động nhào zô săn mồi. Còn đèn chỉ là yếu tố phụ, kiểu em đang dạo chơi thấy ánh sáng hay hay em vào ngó thử.

Các loại đèn bắt muỗi dùng quạt / lưới điện, có thể thêm nước:

• Hàng tàu no name: hỏng nhanh
• Rạng Đông: Đèn + quạt hút muỗi. Bền hơn hàng Tàu nhưng vẫn có tỷ lệ hỏng nhất định (nhà mình mua 2 thì đã hỏng 1 sau gần 2 năm). Không thay được đèn LED.
• Điện Quang, Comet (loại đèn + quạt): là loại cắm sạc USB 5V 1A —> mình thích loại dây cắm trực tiếp vào ổ điện như của RĐ hơn. Comet có loại nhựa trong, có thể nhìn được phần khay hứng muỗi bên trong.
• Huba: đèn + quạt hút muỗi, hút vào phía dưới là chỗ chứa nước để dính muỗi luôn. Hàng VN sản xuất, có một số lời khen trên voz. Có dải sóng rộng hơn (365 - 420nm) nhưng theo mình là không thay đổi được hiệu quả hút muỗi. Bóng LED có thể thay thế.
• Tuệ Đăng TD2801: đèn + quạt hút muỗi, phía dưới là chỗ chứa nước, nhưng nước này có thể nhỏ thêm hương liệu (tặng kèm) để thu hút muỗi. Như vậy nước đóng 2 vai trò: vừa thu hút muỗi thêm (chưa biết hiệu quả), vừa giúp dính muỗi sau khi muỗi đã bị hút vào như đèn Huba. Bạn giới thiệu đèn này trên voz nói có thể dùng nước đường thay cho hương liệu. Hiện đã không còn bán trên Shopee nhưng trên web dược phẩm Tuệ Đăng vẫn có.
• Đèn Đại Sinh / Con Dơi: đèn + lưới điện cao áp diệt muỗi. Có thể thay bóng. Cũng được nhiều người khen. Lâu lắm rồi mình không dùng loại này nhưng nhớ là nó phải thay bóng thường xuyên vì là bóng đèn huỳnh quang (fluorescent). Bóng huỳnh quang hiệu quả hơn LED nhưng không bền bằng, nhanh giảm độ sáng, mất bước sóng hút muỗi. Hình như hiện nay Đại Sinh đã có dòng đèn LED. Ngoài ra, Điện Quang, Comet cũng làm loại đèn lưới điện này.

Một đặc điểm chung mình thấy nhiều người nói, đó là đèn dùng ban đầu rất ấn tượng, nhưng sau đó thì không bắt được muỗi nhiều nữa. Điều này có thể giải thích bằng sự xuống cấp của đèn huỳnh quang như đã nói trên, nhưng ngay cả đèn LED dùng quạt mình cũng cảm thấy như vậy. Hay là do muỗi Culex đã bị diệt hết những ngày đầu rồi, về sau toàn là muỗi Anopheles với Aedes nên không vào máy nhiều? Hay đèn LED cũng xuống cấp? Hay chỉ là vấn đề tâm lý, ban đầu thấy “wow” khi nhìn vào ngăn chứa xác muỗi, về sau chán dần?

 

[huynhrolex]

Các loại đèn bắt muỗi có thêm CO2 hoặc mùi:

Như đã nói, đèn chỉ dùng bước sóng ánh sáng để hút muỗi cho hiệu quả hạn chế, do đó một số nhà SX đã thiết kế thêm cho đèn tỏa CO2 hoặc mùi cơ thể người để hút muỗi. Hiện trên Shopee có 2 loại đèn:

1. Mosclean Violeds / Moscom, model IS1: bản quyền của 1 hãng Hàn Quốc là Seoul Viosys. Cơ chế: dùng đèn kết hợp với CO2 để thu hút muỗi. Cụ thể, có một lớp phủ Titanium Dioxide (TiO2) ở ngay phía trên phần đèn LED. TiO2 khi tiếp xúc với tia UV sẽ sinh ra các gốc tự do giúp phân hủy các hợp chất hữu cơ xung quanh, cuối cùng tạo nên CO2.

Kết quả: đúng là đèn này bắt thêm rất nhiều muỗi Anopheles và Culex so với đèn chỉ dùng ánh sáng, nhưng vẫn không hiệu quả với muỗi Aedes. Đây là kết quả mình đã fact check qua nhiều lần tìm kiếm. Google và Perplexity đều bị lừa bởi quảng cáo “nghiên cứu cho thấy bắt được muỗi Aedes nhiều gấp 13 lần” đăng trên tờ thông tin sản phẩm, chỉ riêng thằng Grok tìm kỹ hơn và bảo tao chẳng thấy cái nghiên cứu ấy được công bố ở đâu cả ngoài trên tờ quảng cáo của hãng.

Chất lượng sản phẩm ở VN: đèn Mosclean ở VN được bán với giá từ 700k - 1tr đồng, nghe nói là do VN sản xuất sau khi mua bản quyền từ Hàn Quốc. Đèn này cũng được công ty Rentokil VN (công ty chuyên về kiểm soát côn trùng có hại) nhắc đến trên trang web của mình theo kiểu chúng tôi thấy nó tốt nên giới thiệu cho khách. Tuy nhiên trên hộp sản phẩm mà khách chụp đăng trên Shopee, ghi là “Manufactured in Vietnam” nhưng lại không có tên cơ sở sản xuất. Thay vào đó chỉ có tên công ty nhập khẩu và phân phối Moscom, và lại còn để trống ô “Mã vạch”. Chưa kể, tờ nhãn tiếng Anh ở dưới đáy máy sai chính tả một số từ tiếng Anh cơ bản. Tóm lại, mình thấy nguồn gốc sản phẩm khá thiếu minh bạch, do đó về nguyên tắc máy có thể tốt nhưng độ bền, độ ổn định… chưa biết. Đèn được một số người trên voz khen.

2. Đèn U-ULTTY MKL: hàng Trung Quốc, giá 800-900k. Dùng viên bẫy sinh học (50k/viên) đặt ngay dưới đèn, kết hợp với ánh sáng đèn để hút muỗi. Viên bẫy này theo như quảng cáo là giúp sinh ra CO2 và mùi để hút muỗi. Tuy nhiên nhìn thành phần thì thấy không có cơ chế gì để sinh CO2 cả. Toàn acid lactic, cholesterol,… những chất để mô phỏng mùi cơ thể người thôi. Nếu có lớp phủ TiO2 phía trên đèn để sinh ra CO2 thì sẽ tốt hơn nhiều. Còn nếu chỉ có mỗi đèn + mùi người thì mình nghĩ nó chỉ bằng hoặc kém hơn đèn Mosclean. Đèn này chưa thấy ai dùng.

 

[quoctuanne]

Dầu chống muỗi Nhật
Trước tiên phải nói rõ, dầu chống muỗi Nhật KHÔNG PHẢI là tinh dầu, vì gọi thế là một sự sỉ nhục với các loại tinh dầu thật (sả, chanh, quế, bưởi, nhài…). Dầu chống muỗi Nhật là một loại chất lỏng được pha để dễ dàng khuếch tán ra không khí, với hoạt chất thuộc nhóm pyrethroids, tức là nhóm hóa chất tổng hợp chuyên diệt kiến gián ve bọ chó bọ mèo v.v… Cứ đọc thấy hoạt chất có đuôi -thrin tức là nó thuộc nhóm diệt côn trùng rồi đó, bao gồm cả những thứ thuốc pha với nước để phun như ở phần 1.

Tất nhiên hoạt chất trong dầu Nhật này loãng hơn so với các sản phẩm khác nhiều. Mình cũng không biết nó có đủ mạnh để làm tê liệt hệ thần kinh của muỗi không hay chỉ xua muỗi đi chỗ khác. Tuy nhiên quan trọng là nó hiệu quả - bật máy khuếch tán lên một lúc là không thấy muỗi nữa. Chú ý phải bật một lúc cho chất chống muỗi lan tỏa đủ rộng, và nhớ “đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng”.Khôngdùng cho phòng kín.

Hãng SX ra dầu diệt muỗi này là Fumakilla có rất nhiều sản phẩm diệt muỗi khác nhau. Có thể tham khảo ở trangProduct list there is a commentary in English｜フマキラー製品情報サイト

Tóm lại chỗ nào dùng gì:

Diệt muỗi ở phòng khách / hành lang / không gian rộng thoáng:

• Buổi tối không người —> dùng đèn diệt muỗi hoặc đèn bắt muỗi để giảm lượng muỗi
• Ban ngày có người: dầu chống muỗi Nhật, vợt muỗi, mặc quần áo dài tay và sáng màu.

Phòng ngủ / không gian hẹp kín:

• Sắp xếp đồ đạc gọn thoáng + vợt muỗi + dầu chống muỗi Nhật nếu mở cửa đủ thoáng + mắc màn khi ngủ.
• Nếu đêm ngủ chịu được đèn sáng (và tiếng quạt với loại đèn quạt), có thể dùng đèn diệt muỗi. Tuy nhiên vẫn phải mắc màn bởi vì không đèn nào đọ được với hơi người hết, và hiệu quả thu hút muỗi sẽ tùy loại muỗi. Cá nhân mình thấy combo mắc màn + đèn khá hiệu quả, vì khi con muỗi không kiếm được người để đốt thì có vẻ nó quay ra lao vào ánh sáng cho đỡ tức hay sao ấy
  
  , tối hôm sau không thấy nó nữa. Nhớ là cần để đèn cao ít nhất 1m.
• Chưa thử loại đèn có CO2 hoặc mùi người, nhưng mình dự đoán là sẽ không hiệu quả trong phòng ngủ bởi vì mùa hè dùng quạt sẽ khiến muỗi không xác định được vị trí nguồn CO2/mùi. Có thể để đèn thử này vào lúc không người, không quạt.

Các sản phẩm khác:

• Xịt diệt muỗi của Raid, Mosfly…: độc tố cao hơn loại dầu Nhật. Dùng khi cần gấp cũng được nhưng nhìn chung mình không dùng.
• Tinh dầu tự nhiên (sả chanh, bạc hà, hương thảo…): có hai cách sử dụng hay được nhắc đến. Thứ nhất là pha với dầu nền để lăn/xoa trên da, thứ hai là pha với nước lau nhà, xịt phòng… Loại thứ nhất mình đã được trải nghiệm trực tiếp: con muỗi đốt ngay cạnh vệt lăn tinh dầu. Hơn nữa mùi sả nồng nàn trên da nên… mình bỏ không dùng nữa. Loại thứ hai thơm nhà, nhưng về tổng thể chỉ gợi nên cảm giác sạch mát, dễ chịu thôi. Còn tác dụng đuổi muỗi thì… muỗi vẫn ở trong nhà, xua đi đâu bây giờ? Nó có đủ mạnh để làm cho muỗi chết được đâu.
• Khi đi dã ngoại, cần xịt trên da để chống côn trùng: chai xịt Remos. Có người giới thiệu máy đuổi muỗi Nitecore. Máy này bản chất là dùng pin để làm nóng một miếng dán có tẩm hóa chất diệt muỗi (tên cũng có đuôi -thrin) —> gần giống như dầu diệt muỗi của Nhật nhưng phạm vi tỏa yếu hơn.